Nieuws en actualiteiten
vanuit De Drieklank

Erbarme dich - muziek die huilt
Petrus zat buiten, op de binnenplaats. Er kwam een dienstmeisje naar hem toe, dat zei: ‘Jij hoorde ook bij die Jezus uit Galilea!’ Maar hij ontkende dat met klem, zodat allen het konden horen: ‘Ik weet niet waar je het over hebt.’ Toen hij wegliep naar het poortgebouw, zag een ander meisje hem. Ze zei tegen de omstanders: ‘Die man hoorde bij Jezus van Nazaret!’ En opnieuw ontkende hij en zwoer: ‘Echt, ik ken de man niet!’ Even later kwamen de omstanders naar Petrus toe, ze zeiden: ‘Jij bent wel degelijk een van hen, trouwens, je accent verraadt je.’ Daarop begon hij te vloeken en te zweren: ‘Ik ken die man niet!’ En meteen kraaide er een haan. Toen herinnerde Petrus zich wat Jezus gezegd had: ‘Nog voor de haan gekraaid heeft, zul jij Mij driemaal verloochenen.’ Hij ging naar buiten en huilde bitter.                                            Mattheus 26: 69 - 75

Wie weleens bij de Matthäus-Passion van J.S. Bach is geweest, of dit muziekstuk zelf heeft gezongen, is ongetwijfeld geraakt door het ‘Erbarme dich’.

Deze aria wordt gezongen als reactie van iemand die zich herkent in de verloochening van Petrus, een van de twaalf apostelen van Jezus. Petrus belijdt ten volle zijn trouw aan Jezus, maar Jezus zegt hem dat nog voordat de haan zal kraaien, hij Jezus drie keer zal verloochenen. Petrus ontkent drie keer dat hij Jezus kent, terwijl Jezus gevangen is genomen en in nood verkeert. Dan kraait de haan en beseft Petrus zijn verraad. Precies na dat heftige moment laat Bach een aria klinken waarin onnoemelijk verdriet en ondraaglijke spijt tot uitdrukking komt. De spijt is zo groot, dat alleen God nog om medelijden gevraagd kan worden:

Erbarme dich,                                    Ontferm U over mij,
Mein Gott,                                          mijn God,
Um meiner Zähren willen!                  vanwege mijn tranen.
Schaue hier,                                       Zie toch,
Herz und Auge weint vor dir               hart en oog huilen bitter
Bitterlich.                                            wegens U.

De muziek die klinkt is droevig, zowel de viool als de zanger dalen met hun tonen. Het is eigenlijk muziek die huilt. Diepe zuchten en wanhoop klinken. De muziek wringt en roept een gevoel van eenzaamheid op. Het beroert onze harten. We zien hoe Petrus afdruipt als hij zich herinnert wat Jezus hem gezegd heeft. Hij gaat naar buiten en huilt bitter.

Het gedeelte van Petrus verloochening gaat over schaamte, spijt, falen en eenzaamheid. Het zit allemaal in het lijdensevangelie. De mensen rondom Jezus lijken op u, jou en mij. We hadden waarschijnlijk hetzelfde gedaan. En we doen het vandaag de dag soms ook in ons eigen leven. Dan willen we niet bij God of Jezus horen, of bij de kerk. Als het erop aankomt blijken we niet te durven uitkomen voor wie we willen zijn. Of raken we vertwijfeld. En we voelen allemaal hoe we dan afdruipen zoals Petrus. Bitter huilend omdat we weten dat we God en Jezus tekort doen. Met hoe we reageren, afhaken en voor onszelf kiezen.

En we bidden om Gods ontferming en vergeving. Voor Petrus blijft de weg open. Vanuit het Lucasevangelie weten we dat Jezus zich naar Petrus omdraait en hem aankijkt. Jezus blijft Petrus zien, ook als hij faalt en afhaakt.

Dat is precies het Paasevangelie dat klinkt. Jezus gaat deze weg naar Golgotha voor de Petrussen zoals u, jij en ik. Omdat zijn genade groter is dan al ons falen bij elkaar.

Het is het wonder van Pasen en ik hoop dat we erdoor geraakt worden voor ons leven.
Heel gezegend Pasen!

ds. Jantine Veenhof