Nieuws en actualiteiten
vanuit De Drieklank

Vasten, bidden en geven

“Vasten reinigt de ziel, verheft de geest, onderwerpt het vlees aan de geest en maakt het hart nederig.”                                       Augustinus

Op woensdag 18 februari is de veertigdagentijd begonnen. In deze weken leven we toe naar het lijden van onze Heer en zijn opstanding met Pasen. Veel christenen gebruiken deze tijd ook om te vasten door af te zien van bepaalde dingen en daardoor ruimte te maken voor God en anderen.
Het gaat om de verbondenheid met God. Het kan dus ook dat je niet alleen ‘ergens van af ziet’, maar ook dat je ‘iets juist wel doet’; bewust de stilte zoeken, bepaalde bijbelpassages lezen of meer tijd doorbrengen met anderen die dat nodig hebben.

De veertigdagentijd begint op Aswoensdag. Dit is de eerste woensdag na carnaval en de eerste dag van de veertigdagentijd. In sommige kerken kun je een askruisje ontvangen. De voorganger neemt dan as op de duim van de rechterhand en tekent daarmee een kruisje op het voorhoofd. Tijdens dit moment wordt de volgende tekst uit Genesis 3: 19 uitgesproken: “Zweten zul je voor je brood, totdat je terugkeert tot de aarde, waaruit je bent genomen: stof ben je, tot stof keer je terug.”

In de tijd van de Bijbel was as over het hoofd strooien een teken van rouw. Tegelijkertijd betekent het ook dat as de grond vruchtbaar maakt en reinigt. Daarom staat het askruisje symbool voor het feit dat we erkennen dat we God nodig hebben en steeds willen kiezen voor wat rein en vruchtbaar is.

In onze commissie eredienst hebben we ook nagedacht over de veertigdagentijd in onze gemeente. We leven samen met de kinderen en tieners toe naar Pasen met het veertigdagentijdproject van Bijbelbasics met als thema: ‘Locatie Jeruzalem’. Boven in de kerk lezen we dezelfde bijbelgedeelten in onze diensten als beneden in de programma’s van de kinderen. Tijdens de weken op weg naar Pasen volgen we Jezus op zijn weg door Jeruzalem, van zijn intocht tot zijn opstanding. We willen daarnaast als gemeente elkaar ook stimuleren om iets voor jezelf te bedenken waarin je wilt vasten; iets waarvan je jezelf wilt onthouden of wat je juist meer wilt doen. Bijvoorbeeld minder alcohol of minder op je telefoon scrollen, of juist meer in de bijbellezen of iets anders wat je inspireert om dichtbij God te zijn.

Kerkvaders als Augustinus spreken inspirerend over de veertigdagentijd en vasten. Hij leert ons een paar wijze lessen. Hij zegt: “Vasten zonder barmhartigheid is niets”. Als je in veertigdagentijd dus vast van iets, bijvoorbeeld minder alcohol, of zoetigheid, of frisdrank of vlees; moet je ook iets doen met dat wat je dan over houdt, namelijk de armen helpen. Wat je bespaart door minder te eten, moet je delen met wie gebrek heeft. Hij zegt: “Wat jij jezelf onthoudt, geef dat aan een ander.”
Het is dus niet alleen persoonlijke ascese, maar ook sociaal: actieve liefde geven aan God en een ander.

Daarnaast heeft vasten ook te maken met je onthouden van zonde. Bij vasten gaat het meer om een innerlijke bekering dan om uiterlijke onthouding. Niet alleen minder eten, maar ook stoppen met kwaadspreken, afstand nemen van hoogmoed en vergeving schenken aan een ander.

Vasten helpt volgens Augustinus ook in ons gebed. Het geeft ons gebed kracht, omdat ons lichaam tot rust komt en de ziel zich gemakkelijker tot God verheft. Vasten maakt de mens ‘lichter’ voor het geestelijk leven. In die zin is vasten altijd verbonden met gebed en het geven van aalmoezen (gaven geven aan hen die het nodig hebben, zonder dat ze iets hoeven terug te geven).

Ik hoop dat we in onze gemeente ook met elkaar hierin mogen groeien, om iets te laten staan of juist op te pakken om ons in deze tijd te richten op God. Het is iets waarin we mogen groeien en elkaar bij helpen. En laten we niet vergeten dat vasten altijd verbonden is met het gebed en het geven van onze gaven.

Gezegende veertigdagentijd!
ds. Jantine Veenhof